هم‌اکنون 268 نفر با این مجموعه مرتبط هستند.

امام مهدی (عج) از دیدگاه امام کاظم (ع)

خوشا بر شيعيان ما كه به رشته ولايت ما چسبيده‌اند در غيبت قائم ما و بر دوستى ما برجا هستند و از دشمنان ما بيزارند آنان از مايند و ما از آنهائيم به تحقيق ما را به امامت پسنديده‌اند و ما هم آنها را به شيعه بودن پسنديديم خوشا بر آن‌ها و خوشا بر آنها ايشان به خدا در روز قيامت هم درجه ما باشند

امام مهدی (عج) از دیدگاه امام کاظم (ع)(1)

پس از استقرار رژیم جنایت پیشه ‏ی بنی عباس، آنان نیز از شیوه ‏ی نکوهیده ‏ی بنی امیه پیروی کرده، خفقان و اختناق را به حد اعلی رسانیدند و صدای حق طلبی را در گلوها خاموش کردند و با تمام قدرت تلاش نمودند که حضرت موسی بن جعفر(ع) را از دست شیعیان بگیرند تا دانشگاه امام جعفر صادق(ع) ادامه پیدا نکند. از این رهگذر روایات واصله از امام موسی بن جعفر(ع) به وسعت و گستردگی پدر بزرگوارش نمی‏باشد، طبعا در مورد حضرت بقیة الله ارواحنا فداه نیز روایات محدودی از آن حضرت رسیده است که به برخی از آنها اشاره می‏کنیم:

1- « إِذَا قَامَ قَائِمُنَا قَالَ يَا مَعْشَرَ اَلْفُرْسَانِ سِيرُوا فِي وَسَطِ اَلطَّرِيقِ يَا مَعْشَرَ اَلرَّجَّالَةِ سِيرُوا عَلَى جَنْبَيِ اَلطَّرِيقِ ؛ هنگامی که قائم ما قیام کند به سواران دستور می‏دهد که از وسط راه حرکت کنند و به پیادگان دستور می‏دهد که از دو طرف خیابان ها بروند » .
در این حدیث که بیش از دوازده قرن پیش، از امام معصوم(ع) صادر شده وضع امروز دقیقا مورد توجه قرار گرفته، و به عنوان یکی از دستوراتی که آن مصلح کل در آخرالزمان در ضمن برنامه‏ های وسیع خود در رابطه با آئین شهرداری صادر خواهد کرد، بیان شده است. اگر کوچه‏ ی بنی هاشم در مدینه و دیگر کوچه‏ های باریک و پر پیچ و خم مکه و مدینه‏ ی امروزی را مورد توجه قرار دهیم که امام کاظم(ع) در آنها رفت و آمد داشت، ولی خیابان های وسیع امروز را در چشم انداز وسیع خود مورد توجه قرار داده، از جدا شدن مسیر سواران از دو مسیر دست راست و دست چپ ویژه‏ ی پیاده‏ روها سخن گفته است، دچار شگفت می‏شویم ولی جای شگفت نیست که علم آنها از علوم بی کران الهی سرچشمه می‏گیرد. حتی در ادامه‏ ی این حدیث از جریمه‏ ی مخالفت با این قانون ترافیک سخن رفته است!.
2- جناب علی بن جعفر رضی الله عنه از برادرش حضرت موسی بن جعفر(ع) روایت می‏کند که فرمود؛« إِذَا فُقِدَ اَلْخَامِسُ مِنْ وُلْدِ اَلسَّابِعِ فَاللَّهَ اَللَّهَ فِي أَدْيَانِكُمْ لاَ يُزِيلَنَّكُمْ أَحَدٌ عَنْهَا يَا بُنَيَّ إِنَّهُ لاَ بُدَّ لِصَاحِبِ هَذَا اَلْأَمْرِ مِنْ غَيْبَةٍ حَتَّى يَرْجِعَ عَنْ هَذَا اَلْأَمْرِ مَنْ كَانَ يَقُولُ بِهِ إِنَّمَا هِيَ مِحْنَةٌ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اِمْتَحَنَ بِهَا خَلْقَهُ وَ لَوْ عَلِمَ آبَاؤُكُمْ وَ أَجْدَادُكُمْ دِيناً أَصَحَّ مِنْ هَذَا لاَتَّبَعُوهُ فَقُلْتُ يَا سَيِّدِي وَ مَا اَلْخَامِسُ مِنْ وُلْدِ اَلسَّابِعِ فَقَالَ يَا بُنَيَّ عُقُولُكُمْ تَضْعُفُ عَنْ ذَلِكَ وَ أَحْلاَمُكُمْ تَضِيقُ عَنْ حَمْلِهِ وَ لَكِنْ إِنْ تَعِيشُوا فَسَوْفَ تُدْرِكُونَهُ:
چون پنجمين فرزند هفتمين امام غائب شود خدا را خدا را در دين خود كسى شما را از آن برنگرداند اى فرزندان من ناچار صاحب الامر غيبتى دارد كه هر كس بدين امر معتقد است از آن برگردد اين يك آزمايشى است از طرف خداى عز و جل كه خلقش را بدان آزموده و اگر پدران و نياكان شما دينى بهتر از اين ميدانستند پيروان آن ميشدند-على بن جعفر راوى حديث گويد عرض كردم اى آقاى من پنجمين فرزند هفتمين امام چيست‌؟فرمود فرزند جانم عقل‌هاى شما از درك اين حقيقت ضعيف است و اخلاق شما تاب تحمل آن را ندارد ولى اگر بمانيد در آينده آن را درك خواهيد كرد»
اگرچه مقام دانش و فضیلت جناب علی بن جعفر رضی الله عنه بر همگان روشن است ولی امام(ع) می‏فرماید: عقلهای شما از درک آن قبله ‏ی مقصود و کعبه‏ ی موعود ناتوان است، که بی‏ تردید چنان است، رسول گرامی اسلام(ص) خطاب به امیرمومنان علی(ع) می‏فرمود: "یا علی ترا نشناخت، جز خدا و من!" و ممکن است معنای حدیث این باشد که شما قدرت بر کتمان آن ندارید و افشای آن خطراتی در بردارد.
در این حدیث امام کاظم(ع) به برادرش: "پسرجان"خطاب می‏کند، که ممکن است برای محبت و شفقت و اظهار علاقه‏ ی بیش از وصف باشد. و در همه‏ ی منابعی که حدیث نقل شده، به تعبیر: "پسر جان" می‏باشد.

3- « يَغِيبُ عَنْ أَبْصَارِ اَلنَّاسِ شَخْصُهُ وَ لاَ يَغِيبُ عَنْ قُلُوبِ اَلْمُؤْمِنِينَ ذِكْرُهُ وَ هُوَ اَلثَّانِي عَشَرَ مِنَّا يُسَهِّلُ اَللَّهُ لَهُ كُلَّ عَسِيرٍ وَ يُذَلِّلُ لَهُ كُلَّ صَعْبٍ وَ يُظْهِرُ لَهُ كُنُوزَ اَلْأَرْضِ وَ يُقَرِّبُ لَهُ كُلَّ بَعِيدٍ وَ يُبِيرُ بِهِ كُلَّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ وَ يُهْلِكُ عَلَى يَدِهِ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ ذَاكَ اِبْنُ سَيِّدَةِ اَلْإِمَاءِ اَلَّذِي يَخْفَى عَلَى اَلنَّاسِ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ يَحِلُّ لَهُمْ تَسْمِيَتُهُ حَتَّى يُظْهِرَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَيَمْلَأَ بِهِ اَلْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً :
شخص وى از ديده نهان گردد ولى ياد وى از دل مؤمنان پنهان نباشد و او دوازدهمين ما باشد،خدا هر كار سختى را براى او هموار كند و هر رمنده‌اى را در برابر او رام كند و گنج هاى زمين را براى او آشكار سازد و هر دورى را به وى نزديك كند و هر جبار و سركشى را به وى فنا كند و هر شيطان متمرّدى بدست وى نابود گردد آنست فرزند بهترين كنيزان آن كه تولدش بر مردم نهان باشد بردن نامش براى ايشان روا نباشد تا خدا آشكارش كند و زمين را پر از عدل و داد كند چنانچه پر از جور و ستم شده باشد ».
در این حدیث مانند ده ها حدیث دیگر تصریح شده که پیش از ظهور حضرت بقیة الله(عج ) بردن نام اصلی ایشان روانیست. آنان که به مضمون این احادیث معتقد هستند، می‏ گویند: منظور از این نام، نام‏ شریف اصلی آن حضرت است. از این رهگذر هر کجا ناگزیر باشند، آنرا تقطیع می‏ کنند و این چنین می‏ نویسند: «م. ح. م. د». ولی در مقابل داریم که در آنها اسم مقدس آقا به صورت صریح از زبان معصوم(ع) نقل شده است، از این رو بیشتر اساتید ما معتقد هستند که در زمان ما بردن نام مقدس حضرت بقیة الله ارواحنا فداه هیچ مانعی ندارد، و نهی از آن به زمان هایی چون غیبت صغری اختصاص داشت که امکان داشت خطراتی متوجه شیعیان بشود. در این زمینه کتاب هایی نوشته شده که در آنها به استناد به احادیثی چون حدیث فوق از بردن نام آن حضرت نهی شده است، که از آن جمله است:
الف) شرعة التسمیة، فی النهی عن تسمیة صاحب الزمان(ع)، شِرعة التسمیة حول حرمة تسمیة صاحب الامر باسمه الاصلی فی زمان الغیبة ، از مرحوم میرداماد.
ب) رسالة فی حرمة تسمیة الحجة(ع)، از مرحوم سید محمد تقی قزوینی.
ج) رسالة فی تحریم تسمیة صاحب الزمان(ع)، از مرحوم شیخ سلیمان ماحوزی.
د) رساله‏ ای به همین نام، از مرحوم سید رفیع الدین طباطبایی، استاد علامه‏ ی مجلسی(قدس‏ الله اسرارهم)
و در مقابل این ها کتابی از مرحوم شیخ حر عاملی، صاحب وسائل الشیعة به نام : " کشف التَّعمِیةِ فی حکم التَّسمِیةِ " در دست هست که در آن به جواز بردن نام آن حضرت در هر شرایط، فتوی داده است. و در" اثباة الهداة " می‏ فرماید: « جواز تسمیه قولا، فعلا و تقریرا روایت شده و در احادیث متواتری به طور خصوص و عموم به آن امر شده است، که ما آنها را در رساله‏ ی مستقلی گرد آورده ایم. پس ناگزیر باید روایات نهی کننده را به حال خوف و تقیه حمل کنیم» .

4- « هُوَ اَلطَّرِيدُ اَلْوَحِيدُ اَلْغَرِيبُ اَلْغَائِبُ عَنْ أَهْلِهِ اَلْمَوْتُورُ بِأَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ :
اوست رانده شده و تنها و غريب و غائب از خاندان خود كه خون خواه پدرش ميباشد ».
« مَوتُور » به کسی گفته می‏شود که خونی از او ریخته شده ولی هنوز انتقام آنرا نگرفته است. از این رهگذر در زیارتنامه‏ ها خطاب به امام حسین(ع): "الوتر الموتور" تعبیر می کنیم، که هنوز آن خون های به ناحق ریخته شده، انتقامش گرفته نشده است. به حضرت بقیة الله(ارواحنا فداه) نیز در این حدیث «موتور» گفته شده، زیرا هنوز خون پدر بزرگوارش: امیر مؤمنان و... امامان بعدی تا امام حسن عسکری(ع) را نگرفته است...

5- یونس بن عبدالرحمان می‏ گوید: به خدمت حضرت موسی بن جعفر(ع) وارد شدم و عرض نمودم: آیا شما قائم به حق هستید؟
فرمود: « أَنَا اَلْقَائِمُ بِالْحَقِّ وَ لَكِنَّ اَلْقَائِمَ اَلَّذِي يُطَهِّرُ اَلْأَرْضَ مِنْ أَعْدَاءِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ يَمْلَؤُهَا عَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً هُوَ اَلْخَامِسُ مِنْ وُلْدِي لَهُ غَيْبَةٌ يَطُولُ أَمَدُهَا خَوْفاً عَلَى نَفْسِهِ يَرْتَدُّ فِيهَا أَقْوَامٌ وَ يَثْبُتُ فِيهَا آخَرُون :
من نیز " قائم بالحق " هستم ولى آن قائمى كه زمين را از دشمنان خداى عز و جل پاك كند و آن را پر از عدالت نمايد چنانچه پر از جور و ستم شده است پنجمين فرزند من باشد و براى او غيبتى است طولانى چون بر جان خود ميترسد، مردمى در اين مدت برگردند و مردمى در آن ثابت بمانند ».
مرحوم شیخ صدوق در کتاب شریف کمال الدین، در ذیل این روایت می فرمایند: یکی از علت هایی که به خاطر آن غیبت واقع گردیده- چنانکه در این حدیث ذکر شده- خوف است و خود موسی بن جعفر (علیهم السلام) در دوران ظهورشان امر امامت خود را پنهان می کردند و شیعیانشان به خاطر خوف از سرکش زمانه یعنی هارون الرشید به نزد امام رفت و آمد نمی کردند و به او اشاره نمی نمودند تا به جایی که چون در مجلس یحیی بن خالد از هشام بن حکم راجع به دلایل امامت پرسش شد او به آنها پاسخ گفت و چون گفتند: کسی که دارای این صفات است کیست؟ گفت: صاحب این کاخ امیر المؤمنین هارون الرشید. و هارون از پشت پرده کلامش را شنید و گفت: به خدا سوگند (او ما را گرفته و) از انبان نوره به ما عطا کرده است. و چون هشام شنید که او آمده است گریخت و در طلب او شدند اما (هارون) به او دسترسی پیدا نکرد، و او به کوفه رفت و نزد یکی از شیعیان بود تا آن که درگذشت و از تعقیب او دست برنداشت تا آنکه جنازه او را در خرابه کوفه گذاشتند و نامه ای نوشتند که این هشام بن حکم است که امیر المؤمنین در تعقیب او بود تا آن که قاضی و معین و عدول و کارگزارش او را شناسایی کردند، آنگاه آن سرکش زمانه از تعقیب او دست برداشت.](2)

6- « طُوبَى لِشِيعَتِنَا اَلْمُتَمَسِّكِينَ بِحَبْلِنَا فِي غَيْبَةِ قَائِمِنَا اَلثَّابِتِينَ عَلَى مُوَالاَتِنَا وَ اَلْبَرَاءَةِ مِنْ أَعْدَائِنَا أُولَئِكَ مِنَّا وَ نَحْنُ مِنْهُمْ قَدْ رَضُوا بِنَا أَئِمَّةً وَ رَضِينَا بِهِمْ شِيعَةً فَطُوبَى لَهُمْ ثُمَّ طُوبَى لَهُمْ وَ هُمْ وَ اَللَّهِ مَعَنَا فِي دَرَجَاتِنَا يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ :
خوشا بر شيعيان ما كه به رشته ولايت ما چسبيده‌اند در غيبت قائم ما و بر دوستى ما برجا هستند و از دشمنان ما بيزارند آنان از مايند و ما از آنهائيم به تحقيق ما را به امامت پسنديده‌اند و ما هم آنها را به شيعه بودن پسنديديم خوشا بر آن‌ها و خوشا بر آنها ايشان به خدا در روز قيامت هم درجه ما باشند » .

7-« صَاحِبُ هَذَا اَلْأَمْرِ مَنْ يَقُولُ اَلنَّاسُ لَمْ يُولَدْ بَعْدُ :
صاحب این امر کسی است که مردم می‏گویند هنوز متولد نشده است.»
در این زمینه معمولا کلمه‏ ی "ناس" به کسانی گفته می ‏شود که پیوندشان از اهل بیت عصمت و طهارت(ع) قطع شده، از سرچشمه‏ ی زلال ولایت دور افتاده ‏اند....

8- « یقم القائم بلاسفیانی؟ ان امر القائم حتم من الله، و امر السفیانی حتم من الله، و لا یکون قائم الا بسفیانی قلت: جعلت فداک فیکون فی هذه السنة؟ قال: ما شاء الله. قلت: یکون فی السنة التی یلیها؟ قال: یفعل الله ما یشاء :
مگر ممکن است که بدون خروج سفیانی، قائم(عج) قیام کند؟! نه هرگز. ظهور قائم (ارواحنا فداه) از طرف خدا حتمی است و خروج سفیانی نیز از طرف خدا قطعی است، هرگز قائم(ع) بدون سفیانی نخواهد بود » .
ابن اسباط می‏گوید: « عرض کردم: آیا قائم(عج) در همان سال ظهور می‏کند؟ فرمود: آنچه خدا اراده کند. گفتم: آیا در سال بعدی ظهور می‏کند؟ فرمود: خدای تبارک و تعالی هر چه اراده کند، همان را انجام می‏دهد » .
آنچه مسلم است این است که نابودی سپاه سفیانی به دست حضرت بقیة الله (ارواحنا فداه) خواهد بود و شخص سفیانی نیز توسط آن حضرت در کنار دریاچه‏ ی طبریه (در فلسطین) کشته می‏ شود و مطابق برخی روایات میان قیام قائم ارواحنا فداه و خروج سفیانی هشت ماه تمام فاصله است.
9- [مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ اَلْأَزْدِيِّ قَالَ: سَأَلْتُ سَيِّدِي مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَل :« وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظٰاهِرَةً وَ بٰاطِنَةً » فَقَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ اَلنِّعْمَةُ اَلظَّاهِرَةُ اَلْإِمَامُ اَلظَّاهِرُ وَ اَلْبَاطِنَةُ اَلْإِمَامُ اَلْغَائِبُ فَقُلْتُ لَهُ وَ يَكُونُ فِي اَلْأَئِمَّةِ مَنْ يَغِيبُ قَالَ نَعَمْ يَغِيبُ عَنْ أَبْصَارِ اَلنَّاسِ شَخْصُهُ وَ لاَ يَغِيبُ عَنْ قُلُوبِ اَلْمُؤْمِنِينَ ذِكْرُهُ وَ هُوَ اَلثَّانِي عَشَرَ مِنَّا يُسَهِّلُ اَللَّهُ لَهُ كُلَّ عَسِيرٍ وَ يُذَلِّلُ لَهُ كُلَّ صَعْبٍ وَ يُظْهِرُ لَهُ كُنُوزَ اَلْأَرْضِ وَ يُقَرِّبُ لَهُ كُلَّ بَعِيدٍ وَ يُبِيرُ بِهِ كُلَّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ وَ يُهْلِكُ عَلَى يَدِهِ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ ذَلِكَ اِبْنُ سَيِّدَةِ اَلْإِمَاءِ اَلَّذِي تَخْفَى عَلَى اَلنَّاسِ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ يَحِلُّ لَهُمْ تَسْمِيَتُهُ حَتَّى يُظْهِرَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَيَمْلَأَ اَلْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً:
محمد بن زیاد أزدی گوید: از سرور خود موسی بن جعفر علیهم السلام از تفسیر این کلام الهی پرسیدم: « وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظٰاهِرَةً وَ باطِنَةً »فرمود نعمت ظاهره امام ظاهر است و نعمت باطنه امام غائب است، گفتم: آیا در میان ائمه کسی هست که غائب شود؟ فرمود: آری شخص او از دیدگان مردم غایب می شود اما یاد او از قلوب مؤمنین غایب نمی شود و او دوازدهمین ما امامان است، خداوند برای او هر امر سختی را آسان و هر امر دشواری را هموار سازد و گنج های زمین را برایش آشکار کند و هر بعیدی را برای وی قریب سازد و به توسط وی تمامی جباران عنود را نابود کند و هر شیطان متمردی را به دست وی هلاک سازد، او فرزند سرور کنیزان است کسی که ولادتش بر مردمان پوشیده و ذکر نامش بر آنها روا نیست تا آنگاه که خدای تعالی او را ظاهر ساخته و زمین را پر از عدل و داد نماید همان گونه که پر از ظلم و جور شده باشد](3)

منابع:
- یاد مهدی ،محمد خادمی شیرازی، ص 194 تا 258
2- کمال الدین، ج2،باب 34،ح5
3- همان،ح6
آخرین ویرایش
در 1400/5/10 10:20

مطالب پربازدید را ببینید
و یا به فهرست بازگردید.